Russische ideologische beïnvloeding en de Europese strijd om betekenis

Rusland voert een nieuwe soort oorlog. Naast tanks en raketten voert het een aanval op onze woorden en waarden. Kernbegrippen als “vrede”, “soevereiniteit” en “waarheid” worden doelbewust uitgehold en tegen ons gebruikt. Uitspraken als “Europa is tegen traditionele familiewaarden” of “Europa is oorlogszuchtig” zijn geen onschuldige leugens, maar emotionele munitie. Het doel is zelden overtuiging; het is ontwrichting en manipulatie, gericht op het verdiepen van polarisatie en het ondermijnen van vertrouwen in instituties, zowel binnen als buiten Rusland. Deze semantische beïnvloeding is niet overal even effectief. Zij werkt vooral waar zij kan aansluiten bij bestaande maatschappelijke spanningen, lokale waardenconflicten (bijvoorbeeld rond “woke” versus “anti-woke” of rond het homohuwelijk en LGBTQ+-rechten), sociaaleconomisch onbehagen en institutioneel wantrouwen. Russische ideologische beïnvloeding creëert deze kwetsbaarheden niet primair, maar activeert en verscherpt ze.